Antwoord

Is slapen na Fajr haram?

Wat betreft het slapen van iemand na het verrichten van het Fajr-gebed: er is geen tekst (uit de Koran of een hadith) overgeleverd die erop wijst dat dit verboden is. Daarom geldt het algemene principe (namelijk dat alles toegestaan is, behalve wat uitdrukkelijk verboden is).

Maar de praktijk van de Profeet ﷺ en zijn Metgezellen na het Fajr-gebed was dat zij bleven zitten op de plek waar zij hadden gebeden totdat de zon opkwam, zoals is overgeleverd in Sahih Muslim (1/463) in de hadith van Sammak ibn Harb, die zei: “Ik vroeg Jabir ibn Samurah: ‘Placht jij te zitten met de Boodschapper van Allah?’ Hij zei: ‘Ja, vaak. Hij stond niet op van de plek waar hij het Subh-gebed had verricht totdat de zon opkwam. Wanneer de zon opkwam, stond hij op. Zij spraken over dingen die in de Jahiliyyah waren gebeurd, en zij lachten en glimlachten.’”

Ook vroeg de Profeet ﷺ zijn Heer om zijn ummah te zegenen in de ochtenden, zoals is overgeleverd in de hadith van Sakhr al-Ghamidi, die zei: “De Boodschapper van Allah ﷺ zei: ‘O Allah, zegen mijn ummah in de ochtenden.’ Wanneer hij troepen of een leger uitzond, zond hij hen aan het begin van de dag uit.” Sakhr was een handelaar, en hij placht zijn karavanen aan het begin van de dag uit te sturen; daardoor deed hij het goed en verdiende hij geld.” (Overgeleverd door Abu Dawud, al-Tirmidhi en Ibn Majah, met een isnad waarin enige jahalah voorkomt (d.w.z. één overlever is onbekend); ondersteunend bewijs is te vinden in een hadith overgeleverd door ‘Ali, Ibn ‘Umar, Ibn ‘Abbas, Ibn Mas‘ud en anderen, moge Allah tevreden met hen allen zijn.)

Om deze reden hadden sommigen van de salaf een afkeer van het idee om na Fajr te slapen. Ibn Abi Shaybah heeft in zijn Musannaf (5/222, nr. 25442) met een sahih isnad van ‘Urwah ibn al-Zubayr overgeleverd dat hij zei: “Al-Zubayr placht zijn kinderen te verbieden om ’s ochtends te slapen.” ‘Urwah zei: “Ik hoor niet over een man die ’s ochtends slaapt, of ik verlies mijn interesse in die persoon.”

Samenvattend: mensen zouden het beste uit deze tijd moeten halen, die veel voordelen kan brengen in deze wereld en in het Hiernamaals. Maar als iemand op dit tijdstip slaapt om kracht op te doen om zijn werk te doen, dan is daar niets mis mee, vooral als het voor hem niet gemakkelijk is om op een ander moment van de dag te slapen.

Ibn Abi Shaybah heeft in zijn Musannaf (5/223, nr. 25454) overgeleverd uit de hadith van Abu Yazid al-Madini, die zei: “’Umar kwam op een ochtend naar Suhayb en trof hem slapend aan, dus ging hij zitten totdat hij wakker werd. Suhayb zei: ‘De Amir al-Mu’minin zit op zijn plek terwijl Suhayb slaapt!’ ‘Umar zei tegen hem: ‘Ik wilde je slaap niet verstoren, die voor jou nuttig kan zijn.’”

Is slapen na ‘Asr makruh?

Wat betreft slapen na ‘Asr: dit is ook toegestaan; er is geen authentieke (sahih) hadith van de Profeet ﷺ die erop wijst dat slapen op dit tijdstip verboden is.

Wat betreft de woorden: “Wie na ‘Asr slaapt en daardoor zijn verstand verliest, heeft niemand anders dan zichzelf te verwijten,” die aan de Profeet ﷺ worden toegeschreven: dit is een verzonnen hadith en er is geen bewijs dat deze woorden door de Profeet ﷺ zijn uitgesproken. (Zie: Silsilat al-Da‘ifah, nr. 39)

En Allah weet het het beste.