Antwoord

Zeven van degenen die Allah zal beschaduwen met Zijn schaduw op de Dag waarop er geen schaduw zal zijn behalve de Zijne, zijn genoemd in de authentieke ahadith.

Er is overgeleverd van Abu Hurayrah (moge Allah tevreden met hem zijn) dat de Profeet ﷺ zei:

“Er zijn zeven die Allah zal beschaduwen met Zijn schaduw op de dag waarop er geen schaduw zal zijn behalve de Zijne: de rechtvaardige heerser; een jongeman die opgroeit met het aanbidden van zijn Heer; een man wiens hart verbonden is met de moskee; twee mannen die elkaar liefhebben omwille van Allah en elkaar ontmoeten en uit elkaar gaan op die basis; een man die wordt verleid door een vrouw met status en schoonheid en zegt: ‘Ik vrees Allah’; een man die sadaqah geeft en het zo verborgen houdt dat zijn linkerhand niet weet wat zijn rechterhand geeft; en een man die Allah gedenkt wanneer hij alleen is, waarna zijn ogen vol raken.”

Overeenstemming (muttafaq ‘alayh): al-Bukhari (nr. 620) en Muslim (nr. 1712), en anderen

Dit is één van de gunsten die Allah schenkt aan Zijn gelovige dienaren. Op de Grote Dag, wanneer de mensheid in benauwdheid en moeilijkheden zal verkeren, zal de zon dicht bij de mensen worden gebracht, totdat de afstand tussen hen gelijk is aan de lengte van het stokje waarmee kohl op de ogen wordt aangebracht (meel kan ook “mijl” betekenen). En alle mensen zullen zweten overeenkomstig hun daden, behalve een aantal gelovigen die Allah zal uitkiezen om hen te beschaduwen met Zijn schaduw; Hij zal hen beschermen tegen de zon en tegen het zweten.

‘Uqbah ibn ‘Aamir zei: Ik hoorde de Boodschapper van Allah ﷺ zeggen:

“De zon zal dicht bij de aarde worden gebracht en de mensen zullen zweten. Bij sommigen zal het zweet tot aan hun hielen komen; bij sommigen tot halverwege hun schenen; bij sommigen tot aan hun knieën; bij sommigen tot aan hun billen; bij sommigen tot aan hun heupen; bij sommigen tot aan hun schouders; bij sommigen tot aan hun nek; bij sommigen tot het midden van hun mond; en sommigen zullen volledig bedekt zijn met hun zweet.”

Overgeleverd door Imam Ahmad in zijn Musnad (nr. 16798)

Hieronder volgt het commentaar van Ibn Hajar (moge Allah tevreden met hem zijn) op de hadith (over de schaduw van Allah):

“met Zijn schaduw”. Het feit dat de schaduw aan Allah wordt gekoppeld is een uitdrukking van eer, want elke schaduw behoort Hem toe. Er is gezegd dat dit verwijst naar Zijn eer en bescherming, zoals men (in het Arabisch) kan zeggen dat iemand in de schaduw van de koning is. En er is gezegd dat het verwijst naar de schaduw van Zijn Troon, en dat is correcter.

Ibn Hajar

“De rechtvaardige heerser” betekent degene die de positie van khaliefah bekleedt, en ieder ander die is aangesteld in een gezagspositie over de zaken van de moslims, en die zijn plichten rechtvaardig vervult.

De beste definitie van “rechtvaardig” is: iemand die de bevelen van Allah gehoorzaamt en alles op de juiste plaats zet, zonder te overdrijven en zonder nalatigheid. De rechtvaardige heerser wordt als eerste genoemd omdat zijn voordelen zo ver reiken.

“Een jongeman”. Jongemannen worden in het bijzonder genoemd omdat zij eerder geneigd zijn begeerte te voelen vanwege de sterke drijfveren om hun verlangens te volgen. Dat een jongeman ondanks dat vasthoudt aan aanbidding, wijst op de kracht van zijn taqwaa (godsvrucht).

“Die zijn Heer aanbidt”. In de hadith van Salmaan staat dat hij “zijn jeugd en zijn kracht besteedde aan het aanbidden van Allah.”

“Verbonden met de moskee”. De ogenschijnlijke betekenis is verbondenheid in de zin van vastgehecht zijn, alsof zijn hart wordt vergeleken met iets dat in de moskee hangt – zoals een lamp bijvoorbeeld – wat aangeeft dat zijn hart zo sterk aan de moskee verbonden is dat, zelfs wanneer hij de moskee verlaat, zijn hart daar nog is. Of het kan verbondenheid betekenen in de zin van diepe liefde.

“Elkaar liefhebben” betekent: zij deelden een soort liefde waarbij ieder de ander oprecht liefhad, niet slechts om te pronken.

“En [zij] ontmoeten en scheiden op die basis” betekent: dit is een blijvende liefde gebaseerd op religie, die zij niet verbreken om een wereldse reden, of zij elkaar nu daadwerkelijk ontmoeten of niet, totdat de dood hen scheidt.

“Een man die wordt verleid door een vrouw met status en schoonheid”. De betekenis van “status” is: van hoge afkomst of een hoge positie; dit kan verwijzen naar afstamming of naar rijkdom. De vrouw wordt beschreven met alle eigenschappen die mensen doorgaans zoeken: macht en rijkdom, samen met schoonheid. Het is zeer zeldzaam dat alle drie in één vrouw samenkomen. De ogenschijnlijke betekenis is dat zij hem riep tot het plegen van immorele daden.

“En zegt: ‘Ik vrees Allah’”. De ogenschijnlijke betekenis is dat hij dit hardop zegt, hetzij om haar te berispen voor haar immoraliteit, hetzij om haar uitnodiging af te wijzen. Het kan ook zijn dat hij het in zijn hart zegt.

“Zodanig dat zijn linkerhand niet weet wat zijn rechterhand geeft”. Hiermee wordt bedoeld dat hij zijn liefdadigheid verbergt en daarin zo ver gaat dat zijn linkerhand – hoewel die zo dicht bij zijn rechterhand is en er altijd bij is – zelfs als we ons zouden voorstellen dat die het kon begrijpen, niet zou weten wat de rechterhand doet, vanwege deze volledige geheimhouding. Dit is een metafoor.

“En een man die Allah gedenkt” – hetzij in zijn hart, hetzij door Hem hardop te noemen.

“Wanneer hij alleen is” – omdat dit het verst verwijderd is van riyaa’ (pronken). Wat hier bedoeld wordt is dat er geen afleidingen zijn, zodat hij aan niets anders aandacht schenkt dan aan Allah.

“Zijn ogen vol raken (letterlijk: overstromen)” betekent: zij vullen zich met tranen; dit is een andere metafoor.

Hoewel mannen in deze hadith worden genoemd, vallen vrouwen ook onder wat hier beschreven is. Hoewel met een “rechtvaardige leider” de positie van imaam (khaliefah) wordt bedoeld, kunnen vrouwen hier ook onder vallen als zij kinderen hebben en hen rechtvaardig behandelen. Het idee van verbonden zijn met de moskee is niet van toepassing op vrouwen, omdat het gebed van een vrouw in haar huis beter is dan haar gebed in de moskee. Verder hebben vrouwen een aandeel in al deze zaken; als een man kan worden verleid door een vrouw, dan kan men zich ook voorstellen dat een vrouw bijvoorbeeld kan worden verleid door een knappe koning, en dat zij weigert omdat zij Allah vreest, ook al kan zij motieven hebben om te reageren.

Fath al-Baari, 620.

Er zijn ook anderen die Allah zal beschaduwen met Zijn schaduw – naast de zeven die in de hierboven aangehaalde hadith zijn genoemd – en die in andere ahadith worden vermeld. Ibn Hajar noemde ze in Fath al-Baari (620) als volgt:

“Degenen die strijden (omwille van Allah); degenen die de mujaahideen helpen; degenen die uitstel geven bij het innen van schulden voor schuldenaren die in moeilijkheden verkeren, of hen geheel of gedeeltelijk kwijtschelden; degenen die mensen helpen die zwaar in de schulden zitten; degenen die slaven helpen die een vrijlatingscontract hebben opgesteld; degenen met een goed karakter; degenen die naar de moskee lopen; oprechte en eerlijke handelaren; degenen die nemen wat hun toekomt en niet meer; degenen die uitgeven omwille van Allah; degenen die wezen sponsoren.”

Ibn Hajar, Fath al-Baari (620)

Wij vragen Allah om ons te beschaduwen met Zijn schaduw op de Dag waarop er geen schaduw zal zijn behalve de Zijne.