Antwoord

Alle lof zij Allah, Heer en Onderhouder van de werelden, en moge de vrede en zegeningen van Allah zijn over onze Profeet Mohammed ﷺ en over zijn familie en metgezellen.

Beste broeders:

As-salaamu ‘alaykum wa rahmatullaahi wa barakaatuh. Ik vraag Allah de Verhevene dat dit bericht jullie in goede gezondheid bereikt en dat Hij jullie succes schenkt in al het goede. Voordat ik jullie meest recente vraag beantwoord, moet het volgende punt duidelijk worden gemaakt: het verrichten van de taken van een mufti, een rechter, een imam, een khateeb of een mu’adhin wordt beschouwd als een plicht van de shari’ah, verbonden met het Hiernamaals, die gebaseerd moet zijn op vrijwilligheid en het zoeken van de beloning bij Allah. Het is geen wereldse baan voor winst of het verkrijgen van inkomen; daarom kan men niet het principe toepassen van het vaststellen van een vergoeding of compensatie voor specifiek omschreven taken zoals men dat zou doen bij een werelds arbeidscontract.

Als men niemand kan vinden die bereid is deze taken vrijwillig en zonder compensatie te vervullen, dan is het toegestaan een betaling te regelen voor degene die deze taken zal uitvoeren en zich daarvoor vrijmaakt, omdat zijn taken als imam, rechter, mufti of soortgelijke functies zijn tijd zodanig kunnen innemen dat hij mogelijk geen gelegenheid vindt om op andere manieren in zijn levensonderhoud te voorzien. Let op: deze betaling wordt voor hem vastgesteld met het doel hem vrij te maken voor zijn shari’ah-gerelateerde taken, en het is NIET een “huurloon”, d.w.z. NIET een salaris als compensatie voor verricht werk.

De juiste situatie is dus dat hij geld aanneemt zodat hij vrij kan zijn om fatawa te geven (voor een mufti), en niet dat hij fatawa geeft om geld te verdienen; en evenzo: hij neemt geld aan zodat hij vrij kan zijn om imam te zijn, en niet dat hij als imam werkt om geld te verdienen, enzovoort. Zowel de juiste als de ongeldige situatie zijn een middel tot een doel; wat de ene correct maakt en de andere ongeldig, is wat het middel is en wat het doel is. Het aannemen van geld moet het middel zijn, d.w.z. een instrument dat iemand helpt bij het doel: het vestigen en verrichten van aanbidding en het behagen van Allah, en zich daarvoor vrijmaken. Daden van aanbidding kunnen niet het middel zijn om het doel te bereiken van het verkrijgen van inkomen.

Nu komen we bij jullie vraag over het geven aan de imam van een deel van de zakaat die hij inzamelt ten behoeve van het liefdadigheidsproject. Deze suggestie is gebaseerd op het feit dat hij behoort tot degenen die de fondsen beheren, een categorie die genoemd wordt in de aya over de rechthebbenden die uit de zakaatmiddelen mogen ontvangen. Deze categorie moet worden vastgesteld volgens haar definitie in de shari’ah, en dat is: de functionarissen die door de khalifah van de moslims en hun imam zijn aangesteld voor het innen van zakaat, het bijhouden van de administratie ervan, het bewaken ervan en het verdelen ervan onder degenen die er recht op hebben.

Tot de voorwaarden die vereist zijn voor degenen die zakaat innen behoren: dat zij moslim zijn; dat zij gerespecteerd en vertrouwd zijn en niet verraden; dat zij betrouwbaar, eerlijk en onpartijdig zijn en niet geneigd zijn iemand te bevoordelen; rechtvaardig en niet geneigd tot onrecht; kundig in de vereiste islamitische fiqh, bewust van wat genomen moet worden en wat niet; gedisciplineerd en in staat om de taken uit te voeren.

Het is toegestaan zulke personen een compensatie te geven uit de zakaat zelf, of een salaris uit Bayt ul-Maal uit andere middelen. De functionaris mag echter niets van de zakaat nemen behalve wat de imam hem geeft, en het is hem ook niet toegestaan geschenken te accepteren van degenen van wie hij zakaat int, zoals is aangegeven door authentieke ahaadeeth.

Als er geen khalifah van de moslims is om degenen aan te stellen die de zakaat zullen innen, of als de khalifah niemand heeft gestuurd om het te innen (op een bepaalde, mogelijk afgelegen, locatie), dan wordt het een verplichting voor degenen die bezit hebben om het zelf te betalen en het te verdelen onder degenen die het verdienen.

Verder heeft de eerbiedwaardige Shaykh ‘Abdul-‘Aziz bin Baaz ons een fatwa gegeven waarin staat dat het, wanneer nodig, toegestaan is dat de president van het islamitisch centrum, of wie verantwoordelijk is voor de zaken van de moslims in niet-islamitische landen, iemand aanstelt om zakaat te innen en hem een passend deel daarvan geeft als compensatie, omdat hij dan wordt beschouwd als iemand die ermee belast is het te beheren.

Belangrijke opmerking: als de persoon die zakaat int al een salaris ontvangt uit Bayt ul-Maal, zoals een rechter (qaadi), mufti, imam, enz., dan ontvangt hij niets (extra) uit de zakaat, omdat hij al een inkomen heeft dat uit Bayt ul-Maal wordt genomen. Bovendien omvatten de taken van iemand in zo’n positie algemeen werk ten behoeve van de moslims (zie Al-Mughni ma‘a ash-Sharh al-Kabeer, deel 7, p. 319, en al-Majmoo‘ van an-Nawawi, deel 6, p. 188).

Als wat hij ontvangt niet in zijn behoeften voorziet, dan wordt hij geclassificeerd als behorend tot de armen (al-fuqaraa’), en dan heeft hij recht om genoeg te krijgen om in zijn behoeften te voorzien. Let opnieuw op dat hij zelf niet eenzijdig iets moet nemen, zodat hij zijn onpartijdigheid en oprechtheid niet in gevaar brengt. En Allah, de Alwetende, weet het beste wat het meest correct is.