Antwoord

Aangezien je grootmoeder is overleden en naar haar Heer is gegaan, kun je niet weten of zij jou heeft vergeven of niet. Er is geen manier waarop je haar nu nog om vergiffenis kunt vragen nadat zij is overleden. Dit bevestigt het belang van de hadith van de Profeet ﷺ:

“Wie zijn broeder onrecht heeft aangedaan met betrekking tot zijn eer of iets anders, laat hem hem om vergiffenis vragen vóór de tijd waarin er geen dinar en geen dirham zal zijn. En als hij goede daden heeft, dan zullen die van hem genomen worden in verhouding tot het onrecht dat hij heeft gedaan. En als hij geen goede daden (hasanaat) heeft, dan zullen sommige van de slechte daden (sayyi’aat) van de ander genomen worden en aan hem gegeven worden om te dragen.”

Overgeleverd door al-Boekhaari (2296)

Ibn Hajar (moge Allah hem genadig zijn) zei in zijn uitleg van deze hadith:

“Wie zijn broeder onrecht heeft aangedaan” betekent: als hij iets verkeerds heeft gedaan tegenover zijn broeder.

“Met betrekking tot zijn eer of iets anders” betekent: of iets anders; dit omvat alle soorten bezit en verwonding, zelfs een klap in het gezicht enzovoort. Volgens een overlevering bij at-Tirmidhi: “met betrekking tot zijn eer of zijn bezit”.

“Vóór de tijd waarin er geen dinar en geen dirham zal zijn” betekent: de Dag der Opstanding.

“Sommige van de slechte daden (sayyi’aat) van de ander zullen genomen worden” betekent: zij zullen genomen worden uit het register van degene die onrecht is aangedaan. “En aan hem gegeven worden om te dragen” betekent: zij zullen toegevoegd worden aan het register van de onrechtpleger.

Muslim heeft ook een hadith met een vergelijkbare betekenis overgeleverd via een andere isnaad. Deze versie is duidelijker in betekenis: De bankroete onder mijn ummah is degene die op de Dag der Opstanding zal komen met gebed, vasten en zakaah op zijn naam, maar hij zal komen terwijl hij deze heeft belasterd, het bloed van die heeft vergoten en onrechtmatig het bezit van een derde heeft geconsumeerd. Dan zullen (zijn slachtoffers) een deel van zijn hasanaat (goede daden) krijgen. En als zijn hasanaat opraken voordat de afrekening is voltooid, dan zullen sommige van hun zonden van hen genomen worden en op hem geworpen worden, en dan zal hij in de Hel geworpen worden.

Volgens een overlevering die ook door al-Boekhaari is overgeleverd van Aboe Hoerayrah, zei de Boodschapper van Allah ﷺ: Wie zijn broeder onrecht heeft aangedaan, laat hem zijn vergiffenis zoeken, want in het Hiernamaals zal er geen dinar en geen dirham zijn. En laat hem hem om vergiffenis vragen voordat sommige van zijn hasanaat worden genomen en aan zijn broeder worden gegeven. En als hij geen hasanaat heeft, dan zullen sommige van de sayyi’aat van zijn broeder worden genomen en op hem geworpen worden. (Overgeleverd door al-Boekhaari, 6053)

Aboe Na‘iem heeft van Ibn Mas‘oed overgeleverd dat iemand bij de hand genomen zal worden en voor heel de mensheid zal worden neergezet, en een omroeper zal roepen: Dit is die-en-die, de zoon van die-en-die. Wie iets van hem tegoed heeft, laat hem naar voren komen. Dan zullen zij naar voren komen en de Heer zal zeggen: Geef hun wat hun toekomt. Hij zal zeggen: O Heer, de wereld is voorbij, hoe kan ik hun dan iets geven? Hij (Allah) zal tegen de engelen zeggen: Neem van zijn rechtschapen daden en geef ieder wat hij vraagt. Als hij gered zal worden en er zelfs maar een mosterdzaadje aan hasanaat overblijft, dan zal Allah het vermenigvuldigen totdat Hij hem daardoor het Paradijs binnenlaat.

Ahmad en al-Haakim hebben van Jaabir overgeleverd, van ‘Abd-Allah ibn Unays, die het toeschreef aan de Profeet ﷺ: Niemand van de mensen van het Paradijs zal het Paradijs mogen binnengaan terwijl iemand van de mensen van de Hel door hem onrecht is aangedaan, totdat ik de afrekening heb vereffend, zelfs met betrekking tot een klap in het gezicht. Wij (de Sahaabah) zeiden: O Boodschapper van Allah, hoe zal dat zijn, terwijl wij blootsvoets en naakt verzameld zullen worden? Hij zei: Door middel van sayyi’aat en hasanaat.

(Fath al-Baari Sharh Saheeh al-Boekhaari)

Hoe dan ook: je hebt een zeer belangrijke stap gezet, namelijk berouw tonen tegenover Allah. Als je oprecht berouw toont tegenover Hem en zoveel mogelijk doet om je grootmoeder te eren, en zij in haar register (op de Dag des Oordeels) ziet dat jij vergiffenis voor haar hebt gevraagd, dan zal zij jou die Dag misschien vergeven als zij jou niet al in deze wereld heeft vergeven. Verricht veel du‘aa voor haar. Moge Allah ons allen vergeven.