Antwoord

In het algemeen is medische behandeling of het zoeken naar een genezing toegestaan, vanwege de overlevering van Aboe’d-Dardaa (moge Allah tevreden met hem zijn), die zei: “De Boodschapper van Allah ﷺ zei: ‘Allah heeft de ziekte en de genezing neergezonden, en voor elke ziekte een genezing gemaakt. Behandel dus ziekten, maar gebruik niets harams.’” (Aboe Dawood, 3376)

Oesaamah ibn Shurayk (moge Allah tevreden met hem zijn) zei: ‘De bedoeïenen zeiden: “O Boodschapper van Allah, zullen wij ziekten niet behandelen?” Hij zei: “Behandel ziekten, want Allah heeft geen ziekte geschapen of Hij heeft er ook de genezing voor geschapen, behalve één ziekte.” Zij zeiden: “O Boodschapper van Allah, welke is dat?” Hij zei: “Ouderdom.”’” (At-Tirmidhi, 4/383, nr. 1961) Hij zei: Dit is een sahih hasan-hadith. Zie ook Sahih al-Jaami’, 2930)

De meerderheid van de geleerden (Hanafi en Maliki) zei dat medische behandeling toegestaan is. De Shaafi‘ieten, en al-Qaadi, Ibn ‘Aqiel en Ibn al-Jawzi onder de Hanbali’s, zeiden dat medische behandeling aanbevolen is, vanwege de hadith: “Allah heeft de ziekte en de genezing neergezonden, en voor elke ziekte een genezing gemaakt. Behandel dus ziekten, maar gebruik niets harams,” en andere ahadith die aansporen om genezingen te zoeken.

Zij zeiden: het feit dat de Profeet ﷺ hijama (cupping) en andere vormen van behandeling gebruikte, wijst erop dat medische behandeling toegestaan is.

Volgens de Shaafi‘ieten is behandeling mustahabb wanneer er geen zekerheid is dat het nuttig zal zijn. Maar wanneer behandeling zeker nuttig is (zoals het aanbrengen van een verband op een wond), dan is het verplicht (een voorbeeld hiervan zijn bloedtransfusies in bepaalde gevallen).

(Zie Haashiyat Ibn ‘Aabidien, 5/215, 249; al-Hidaayah Takmilat Fath al-Qadier, 8/134; al-Fawaakih ad-Dawaani, 2/440; Rawdat at-Taalibien, 2/96; Kashshaaf al-Qinaa‘, 2/76; al-Insaaf, 2/463; al-Adab ash-Shar‘iyyah, 2/359 e.v.; Haashiyat al-Jumal, 2/134)

Over de sahih ahadith die spreken over medische behandeling, zei Ibn al-Qayyim:

“Dit is niet in tegenspraak met tawakkul (het stellen van vertrouwen in Allah), net zoals het afweren van honger, dorst, hitte en kou niet in tegenspraak is met tawakkul. De kern van tawakkul is niet volledig zonder het nemen van de middelen die Allah heeft vastgesteld waardoor wij resultaten bereiken, zowel volgens Zijn beschikking (qadr) als Zijn wetgeving (Shar‘).

Zad al-Ma‘aad, 4/15 (zie ook al-Mawsu‘ah al-Fiqhiyyah, 11/116)

“Het niet gebruiken van deze middelen is in strijd met tawakkul: het gaat in tegen en ondermijnt het bevel en de wijsheid van Allah, hoewel degene die de middelen verwaarloost misschien denkt dat dit zijn tawakkul sterker maakt. Het negeren van de middelen is een teken van hulpeloosheid dat ingaat tegen de ware kern van tawakkul, namelijk dat het hart op Allah vertrouwt om de dienaar te brengen wat hem in deze wereld en het Hiernamaals zal baten, en hem te beschermen tegen wat hem in deze wereld en het Hiernamaals kan schaden. Maar naast dit vertrouwen is het essentieel om de passende middelen te nemen; anders gaat hij in tegen de wijsheid en het bevel van Allah. Hulpeloosheid moet niet worden gezien als een teken van tawakkul, en tawakkul mag een persoon niet hulpeloos maken.”

Samenvattend: het zoeken naar een behandeling of genezing is volgens de geleerden niet verplicht, behalve – volgens sommigen – wanneer het zeker nuttig zal zijn. Aangezien er in de situatie die in de vraag beschreven is geen zekerheid is dat de behandeling nuttig zal zijn, en het zelfs waarschijnlijk is dat het de patiënt zal doen lijden, dan is er helemaal niets mis mee om de behandeling niet te geven.

De patiënt moet niet vergeten zijn vertrouwen in Allah te stellen en bij Hem toevlucht te zoeken, want de poorten van het Paradijs staan open voor degenen die Allah aanroepen. Hij kan ook ruqyah als behandeling verrichten door de Koran te reciteren, zoals het lezen van al-Faatihah, al-Falaq en an-Naas over zichzelf. Dit zal hem psychologisch en lichamelijk baten, en hem bovendien beloning brengen. Allah is de Genezer en er is geen genezer behalve Hij.

En Allah weet het het beste.