Antwoord

Een aantal bomen wordt genoemd in de Koran en de Soennah; enkele daarvan worden hieronder besproken:

• De dadelpalm

Dit is een goede boom waarmee Allah het woord van Tawhid vergelijkt wanneer het gevestigd is in het oprechte hart; dan draagt het vruchten van goede daden die het geloof versterken.

Allah (ﷻ) zegt (interpretatie van de betekenis): {Ziet gij niet hoe Allah een gelijkenis geeft? Een goed woord is als een goede boom, waarvan de wortel stevig vaststaat en waarvan de takken (reiken) tot de hemel (d.w.z. zeer hoog).} [Ibrahim 14:24]

Dit is de boom waarmee Allah de gelovige vergelijkt, omdat hij in alle opzichten goed is: hij is standvastig en biedt verschillende soorten nut. Ibn ‘Umar (moge Allah tevreden met hem zijn) verhaalde: “De Profeet ﷺ zei: ‘Er is een soort boom waarvan de bladeren niet vallen en hij is als de moslim. Vertel mij welke het is.’ De mensen noemden verschillende soorten woestijnbomen … en ik zei bij mezelf: ‘Het is de dadelpalm,’ maar ik schaamde me om te spreken. Toen zeiden de mensen: ‘Vertel ons welke het is, O Boodschapper van Allah.’ Hij zei: ‘Het is de dadelpalm.’” (Overgeleverd door al-Bukhari, 60)

• De gezegende olijfboom waarvan Allah de zuiverheid als gelijkenis heeft gesteld

Allah (ﷻ) zegt (interpretatie van de betekenis): {Allah is het Licht van de hemelen en de aarde. De gelijkenis van Zijn Licht is als (die van) een nis waarin een lamp is; de lamp is in glas; het glas is als een schitterende ster, aangestoken uit een gezegende boom, een olijfboom, noch van het oosten noch van het westen, waarvan de olie bijna zou oplichten, ook al raakte geen vuur haar. Licht op Licht! Allah leidt naar Zijn Licht wie Hij wil. En Allah stelt gelijkenissen voor de mensen, en Allah is Alwetend over alles.} [an-Nur 24:35]

In Soerat al-Mu’minun zegt Allah (ﷻ) (interpretatie van de betekenis): {En (Wij brachten) een boom (olijf) voort die ontspringt uit de berg Sinaï, die olie voortbrengt en (als) smaak voor de eters.} [al-Mu’minun 23:20]

Abu Asid zei: “De Profeet ﷺ zei: ‘Eet de olie en gebruik het op jullie haar en huid, want het komt van een gezegende boom.’” (Overgeleverd door at-Tirmidhi, 1775; zie ook Sahih al-Jami‘)

• De boom die Allah liet groeien voor Yunus ﷺ als voedsel en genezing

Allah (ﷻ) zegt (interpretatie van de betekenis): {En voorwaar, Yunus was één van de Boodschappers … Toen slokte een (grote) vis hem in, terwijl hij iets had gedaan dat berispelijk was. En als hij niet tot degenen had behoord die Allah verheerlijken, dan zou hij zeker in zijn buik zijn gebleven tot de Dag der Opstanding. Maar Wij wierpen hem op de kale kust terwijl hij ziek was, en Wij deden een plant van kalebas over hem groeien.} [as-Saffat 37:139, 142-146]

De mufassirun zeiden: de kalebas (al-yaqtin) is een soort pompoen. Sommigen noemden de voordelen van pompoen, zoals: hij groeit snel, geeft schaduw, heeft grote gladde bladeren, houdt vliegen weg en zijn vrucht geeft goede voeding: hij kan rauw of gekookt gegeten worden, en ook de schil kan gegeten worden. Het is bekend dat de Boodschapper van Allah ﷺ van dit soort pompoen hield en ernaar zocht op de schaal met eten. (Einde citaat uit Tafsir Ibn Kathir)

• De grote boom in de hemel waar onze Profeet Mohammed ﷺ zijn vader Ibrahim ﷺ zag

Samurah ibn Jundub verhaalde dat de Profeet ﷺ zei, terwijl hij zijn visioen beschreef: “Toen gingen wij omhoog totdat wij een groene tuin bereikten, waarin een grote boom stond, met aan de voet ervan een oude man en kinderen, en een andere man bij de boom die probeerde een vuur vóór zich aan te steken. Zij namen mij mee naar die boom en een huis binnen; ik heb nooit iets mooiers gezien dan dat huis. Daarin waren mannen: oude mannen, jongeren, vrouwen en kinderen. Toen brachten zij mij naar buiten en namen mij mee omhoog naar de boom en een ander huis binnen, nog beter dan het eerste. In dit huis waren oude en jonge mannen. Ik zei: ‘Jullie hebben mij vannacht rondgeleid; vertel mij over wat ik heb gezien.’ Zij zeiden: ‘Ja… de oude man aan de voet van de boom was Ibrahim ﷺ, en de kinderen om hem heen waren de kinderen van de mensheid…’” (Overgeleverd door al-Bukhari, 1270)

• Sidrat al-Muntaha, waarbij de Profeet ﷺ Jibril zag toen hij naar de hemelen werd opgeheven

Allah (ﷻ) zegt (interpretatie van de betekenis): {En voorwaar, hij (Mohammed ﷺ) zag hem (Jibril) bij een tweede neerkomst, bij Sidrat al-Muntaha (de lote-boom van de uiterste grens, waar voorbij niemand kan gaan), daarbij is het Paradijs van de verblijfplaats, toen de lote-boom bedekt werd door wat haar bedekte! De blik (van de Profeet Mohammed ﷺ) week niet af (naar rechts of links), noch overschreed hij de grens. Voorwaar, hij zag één van de grootste tekenen van zijn Heer (Allah).} [an-Najm 53:13-18]

De uitdrukking “toen de lote-boom bedekt werd door wat haar bedekte” wordt uitgelegd door de hadith die imam al-Bukhari overleverde van Abu Dharr (moge Allah tevreden met hem zijn), waarin de Profeet ﷺ zei: “Hij werd bedekt met kleuren; ik weet niet wat ze zijn…” Volgens een hadith overgeleverd door Abu Sa‘id en Ibn ‘Abbas (moge Allah tevreden met hen beiden zijn) zei hij: “Hij werd bedekt door de engelen.” Volgens een overlevering bij Muslim zei hij: “Toen hij bedekt werd met wat hem bedekte op bevel van Allah, veranderde hij, en geen van Allah’s schepselen kon zijn schoonheid beschrijven.”

In de bekende hadith over zijn Mi‘raj (hemelvaart) zei de Profeet ﷺ dat toen Jibril hem naar de hemelen bracht, hij van de ene hemel naar de volgende ging op bevel van Allah, totdat hij de zevende hemel bereikte. Hij zei: “Toen werd ik naar Sidrat al-Muntaha gebracht; zijn vruchten waren als de kruiken van Hajar en zijn bladeren waren als de oren van olifanten. Hij zei: ‘Dit is Sidrat al-Muntaha’…” (Overgeleverd door al-Bukhari, 3598)

De reden waarom het Sidrat al-Muntaha wordt genoemd, staat in de hadith die imam Muslim overleverde van Ibn Mas‘ud (moge Allah tevreden met hem zijn): “Daar eindigt (yantahi) alles wat van de aarde opstijgt, en vandaar wordt het genomen; en daar eindigt alles wat neerdaalt, en vandaar wordt het genomen.” An-Nawawi zei: Het wordt Sidrat al-Muntaha genoemd omdat de kennis van de engelen daar stopt, en niemand is er voorbij gegaan behalve de Boodschapper van Allah ﷺ.

Het is de boom waarbij de kennis van elke gezonden Profeet en elke engel die dicht bij Allah staat, stopt. Wat daar voorbij ligt is het ongeziene; niemand kent het behalve Allah of degene aan wie Hij het meedeelt. Er werd ook gezegd dat dit de uiterste bestemming is van de zielen van de martelaren.

De vruchten die in de hadith beschreven zijn, zijn bekend: het zijn de vruchten van de lote-boom. Al-Khattabi zei dat de uitdrukking “als de kruiken van Hajar” betekent dat ze groot waren als kruiken; dit was iets dat bekend was bij de eerste toehoorders, daarom werd deze vergelijking gebruikt. Hajar is een plaatsnaam. De uitdrukking “zijn bladeren waren als de oren van olifanten” duidt eveneens op zijn enorme grootte.

• De Tuba-boom in het Paradijs

Abu Hurayrah (moge Allah tevreden met hem zijn) verhaalde dat de Profeet ﷺ zei: “In het Paradijs is er een boom in wiens schaduw een ruiter honderd jaar zou kunnen reizen zonder hem te doorkruisen. Reciteer, als je wilt: ‘In een schaduw die lang uitgestrekt is’ [al-Waqi‘ah 56:30].” (Overgeleverd door al-Bukhari, 4502)

De Profeet ﷺ zei: “Tuba is een boom in het Paradijs, honderd jaar (in omvang). De kleding van de mensen van het Paradijs wordt gemaakt van zijn kelken (de buitenste omhulling van zijn bloemen).” (Overgeleverd door Ibn Hibban; zie ook Sahih al-Jami‘, 3918)

‘Utbah ibn ‘Abdin as-Salami (moge Allah tevreden met hem zijn) zei: “Een bedoeïen kwam naar de Profeet ﷺ en vroeg hem over al-Hawd (de drinkplaats/bassin). Hij noemde het Paradijs, toen vroeg de bedoeïen hem: ‘Is er fruit daar?’ Hij zei: ‘Ja, en er is een boom die Tuba heet.’ De bedoeïen vroeg: ‘Op welke boom van deze wereld lijkt hij?’ Hij zei: ‘Hij lijkt op geen enkele boom in jullie land. Ben je in Syrië geweest?’ Hij zei: ‘Nee.’ Hij zei: ‘Hij lijkt op een boom in Syrië die al-Jawzah (walnoot) heet, die op één stam groeit en dan hogerop zijn takken spreidt.’ De bedoeïen vroeg: ‘Hoe groot is zijn stam?’ Hij zei: ‘Als één van de kamelen van jouw volk eromheen zou lopen, zou hij niet één ronde voltooien voordat zijn nek zou breken van ouderdom en uitputting.’ De bedoeïen vroeg: ‘Zijn er druiven daar?’ Hij zei: ‘Ja.’ Hij vroeg: ‘Hoe groot is een tros?’ Hij zei: ‘De afstand die een kraai kan vliegen zonder te stoppen in een maand.’ Hij vroeg: ‘Hoe groot is één druif?’ Hij zei: ‘Slacht jouw vader ooit een bok uit zijn kuddes?’ Hij zei: ‘Ja.’ Hij zei: ‘En vilt hij hem en geeft hij de huid aan jouw moeder en zegt: “Maak voor mij een emmer”?’ Hij zei: ‘Ja.’ De bedoeïen vroeg: ‘Is één druif groot genoeg om mij en mijn familie te verzadigen?’ Hij zei: ‘Ja, en jouw hele stam.’” (Overgeleverd door Ahmad)

• De Zaqqum-boom, het voedsel van de mensen van de Hel

Deze boom wordt in de Koran beschreven als (interpretatie van de betekenis): “… de vervloekte boom (genoemd) in de Koran” [al-Isra’ 17:60].

Allah (ﷻ) zegt er ook over (interpretatie van de betekenis):

{Dan bovendien, voorwaar, jullie dwalenden, de loochenaars (van de Opstanding)! Jullie zullen zeker eten van de bomen van Zaqqum. Dan zullen jullie daarmee jullie buiken vullen, en daarop kokend water drinken, zodat jullie zullen drinken zoals dorstige kamelen drinken! Dat zal hun onthaal zijn op de Dag van Vergelding!} [al-Waqi‘ah 56:51-56]

{Voorwaar, de boom van Zaqqum zal het voedsel zijn van de zondaars, als kokende olie; het zal koken in de buiken, zoals het koken van gloeiend heet water. (Er zal gezegd worden): ‘Grijp hem en sleep hem naar het midden van het laaiende Vuur, en giet dan over zijn hoofd de bestraffing van kokend water. Proef (dit)! Voorwaar, jij was (zogenaamd) de machtige, de edele! Voorwaar, dit is waarover jullie plachten te twijfelen!’} [ad-Dukhan 44:43-50]

{Is dat (het Paradijs) beter als onthaal of de boom van Zaqqum (een afschuwelijke boom in de Hel)? Voorwaar, Wij hebben hem tot een beproeving gemaakt voor de dhalimun (polytheïsten, ongelovigen, onrechtplegers, enz.). Voorwaar, het is een boom die ontspringt uit de bodem van het Hellevuur; de scheuten van zijn vruchtstelen zijn als de hoofden van shayatin (duivels); voorwaar, zij zullen ervan eten en hun buiken ermee vullen. Dan zullen zij daarop kokend water te drinken krijgen zodat het een mengsel wordt (van kokend water en Zaqqum in hun buiken). Daarna is hun terugkeer naar het laaiende vuur van de Hel.} [as-Saffat 37:62-68]

• De boom waaronder de Profeet ﷺ de eed van trouw van zijn Metgezellen aannam om tot de dood toe standvastig te blijven en hem niet te verlaten

Dit gebeurde tijdens de expeditie van al-Hudaybiyah, toen hij hoorde van het verraad van de polytheïsten. Deze boom wordt ook genoemd in de Koran (interpretatie van de betekenis): {Voorzeker, Allah was tevreden met de gelovigen toen zij jou (O Mohammed) de Bay‘ah (eed) gaven onder de boom…} [al-Fath 48:18]

• De boom naast welke de Profeet ﷺ placht te preken

Jabir ibn ‘Abdullah (moge Allah tevreden met hem zijn) verhaalde dat de Profeet ﷺ op vrijdagen placht te gaan staan naast een boom of een palmboom. Een vrouw of een man van de Ansar zei: “O Boodschapper van Allah, zullen wij geen minbar (preekstoel) voor u maken?” Hij zei: “Als jullie willen.” Dus maakten zij een minbar voor hem. En toen de volgende vrijdag kwam, werd hij naar de minbar geleid. De boom huilde als een klein kind; toen kwam de Profeet ﷺ naar beneden en omhelsde de huilende boom totdat hij kalmeerde. Jabir zei: “Hij huilde vanwege de dhikr (gedenken van Allah) die hij placht te horen.” (Overgeleverd door al-Bukhari, 3319)

• De boom van waaruit Allah tot Musa ﷺ sprak en hem als Profeet zond

Allah (ﷻ) zegt in de Koran (interpretatie van de betekenis): {Toen hij het (het vuur) bereikte, werd hij geroepen vanaf de rechterzijde van de vallei, op de gezegende plek, vanuit de boom: ‘O Musa! Voorwaar, Ik ben Allah, de Heer van de ‘Alamin (mensen, djinn en alles wat bestaat)!’} [al-Qasas 28:30]

De boom waarvan Allah onze vader en moeder (Adam en Hawwa) verbood te eten

Allah (ﷻ) zegt (interpretatie van de betekenis): {En O Adam! Woon jij en jouw echtgenote in het Paradijs en eet daaruit zoals jullie beiden willen, maar nader deze boom niet, anders zullen jullie beiden tot de dhalimun (onrechtplegers) behoren.} [al-A‘raf 7:19]

{Toen fluisterde Shaytan hem in en zei: ‘O Adam! Zal ik jou leiden naar de Boom van Eeuwigheid en naar een koninkrijk dat nooit zal vergaan?’} [Ta-Ha 20:120]

{Zo misleidde hij hen met bedrog. Toen zij dan van de boom proefden, werd voor hen zichtbaar wat voor hen verborgen was van hun schaamte (geslachtsdelen), en zij begonnen de bladeren van het Paradijs aan elkaar te hechten over zichzelf (om hun schaamte te bedekken). En hun Heer riep hen toe (zeggend): ‘Heb Ik jullie die boom niet verboden en jullie niet gezegd: Voorwaar, Shaytan is een duidelijke vijand voor jullie?’} [al-A‘raf 7:22]

De cederboom waarmee Allah de ongelovige vergeleek

Abu Hurayrah zei: “De Boodschapper van Allah ﷺ zei: ‘Het voorbeeld van de gelovige is als dat van een plant die voortdurend door de wind wordt gebogen; de gelovige wordt voortdurend getroffen door beproevingen. Het voorbeeld van een huichelaar is als dat van de cederboom, die niet buigt totdat hij in één keer wordt ontworteld.’” (Muslim, 5024)

De geleerden van de Arabische taal zeiden: de ceder (al-arz) is een boom die lijkt op de steenden, die groeit in Syrië en Armenië. Volgens een andere overlevering zei de Profeet ﷺ: “Het voorbeeld van de ongelovige is dat van de stevig gewortelde ceder die voor niets buigt totdat hij in één keer wordt ontworteld.”

De geleerden zeiden: de betekenis van deze hadith is dat de gelovige veel te verduren krijgt in zijn lichamelijke gezondheid, met zijn familie en met zijn bezit; maar dit is een boetedoening voor zijn zonden en zal zijn rang verhogen. De ongelovige daarentegen krijgt weinig te verduren; maar zelfs als hem iets overkomt, zal het zijn zonden helemaal niet uitwissen; hij zal op de Dag der Opstanding komen met een volle last aan zonden.

• De boom in het rechtschapen visioen dat is overgeleverd over de neerwerping (sajdah) bij het reciteren van bepaalde verzen van de Koran

Ibn ‘Abbas (moge Allah tevreden met hem zijn) zei: Een man kwam naar de Profeet ﷺ en zei: “O Boodschapper van Allah, vannacht had ik een droom waarin het was alsof ik achter een boom bad. Ik deed sujud en de boom deed sujud na mij. Ik hoorde hem zeggen: ‘Allahumma uktub li biha ‘indaka ajran wada‘ ‘anni biha wizran waj‘alha li ‘indaka dhukhran wa taqabbalha minni kama taqabbaltaha min ‘abdika Dawud (O Allah, schrijf voor mij vanwege deze (sajdah) bij U een beloning op, verlicht daarmee een deel van mijn last, maak het voor mij bij U een blijvende investering, en aanvaard het van mij zoals U het aanvaardde van Uw dienaar Dawud).’” Ibn ‘Abbas zei: De Profeet ﷺ reciteerde een vers waarbij een neerwerping vereist is, toen deed hij sujud, en ik hoorde hem dezelfde woorden zeggen die de man had vermeld dat de boom had gezegd. (Overgeleverd door at-Tirmidhi, 528)

• De twee bomen die samenkwamen om de Profeet ﷺ te bedekken toen hij zijn behoefte deed

Dit is vastgelegd in een overlevering die imam Muslim (moge Allah hem genadig zijn) overleverde van Jabir (moge Allah tevreden met hem zijn): “… Wij stopten in een geurende vallei, en de Boodschapper van Allah ﷺ wilde zijn behoefte doen. Ik volgde hem met een fles water, maar hij kon geen plek vinden om zich te verbergen. Er stonden twee bomen aan de rand van de vallei, dus de Boodschapper van Allah ﷺ ging naar één ervan, pakte een tak vast en zei: ‘Volg mij, met de toestemming van Allah.’ Dus volgde hij hem als een kameel die met een touw wordt geleid, totdat hij bij de andere boom kwam. Hij pakte een tak van de andere boom en zei: ‘Volg mij, met de toestemming van Allah.’ Dus volgde hij hem totdat hij het punt halverwege tussen hen bereikte; toen bracht hij ze bij elkaar en zei: ‘Blijf bij elkaar en bedek mij, met de toestemming van Allah.’ Dus bleven zij bij elkaar.” Jabir zei: “Ik bleef op afstand, uit vrees dat de Boodschapper van Allah ﷺ mijn aanwezigheid zou voelen en nog verder weg zou gaan. Dus ging ik zitten, in gedachten, en toen ik mij omdraaide zag ik de Boodschapper van Allah ﷺ naar mij toe komen, en de twee bomen waren uit elkaar gegaan en hadden hun eerdere posities weer ingenomen.” (Overgeleverd door Muslim, 5328)

• Bomen (planten) met stinkende “vruchten” na het eten waarvan moslims verboden wordt naar de moskee te komen

Jabir (moge Allah tevreden met hem zijn) zei: “De Boodschapper van Allah ﷺ zei: ‘Wie van deze groenten eet (de eerste keer zei hij: “knoflook”, daarna: “knoflook, uien en prei”), laat hem dan niet in onze moskeeën in onze nabijheid komen, want de engelen worden gekrenkt door wat de mensen krenkt.’” (Overgeleverd door an-Nasa’i, 700)

• De bomen (alle behalve de Gharqad) die de Joden aan de moslims zullen aanwijzen zodat zij hen kunnen doden tijdens de grote strijd aan het einde der tijden

De Profeet ﷺ zei: “Het Uur zal niet aanbreken totdat de moslims tegen de Joden vechten en hen doden. De Joden zullen zich verbergen achter rotsen en bomen, en de rotsen en bomen zullen zeggen: ‘O moslim, o dienaar van Allah! Er is een Jood achter mij, kom en dood hem!’ (Alle bomen zullen dit zeggen behalve de Gharqad (buxusdoorn), want dat is één van de bomen van de Joden.)” (Overgeleverd door Ahmad; het is een authentieke hadith)

Dit zijn een aantal van de bomen die genoemd worden in de Koran en de Soennah, waaruit wij veel lessen kunnen leren. Wij vragen Allah ons te helpen profijt te hebben van deze lessen. Moge Allah onze Profeet Mohammed zegenen.

En Allah weet het het beste.