Antwoord

Voordelen van seizoenen van aanbidding

Alle lof zij Allah, Die de tijd heeft geschapen en sommige tijden beter heeft gemaakt dan andere; sommige maanden, dagen en nachten beter dan andere, waarin de beloningen vele malen worden vermenigvuldigd, als een barmhartigheid voor Zijn dienaren. Dit moedigt hen aan om meer rechtschapen daden te verrichten en maakt hen ijveriger in de aanbidding van Hem, zodat de moslim zijn inspanningen vernieuwt om een groter aandeel aan beloning te verkrijgen, zich voorbereidt op de dood en zichzelf voorziet voor de Dag des Oordeels.

Dit seizoen van aanbidding brengt vele voordelen met zich mee, zoals de gelegenheid om iemands fouten te corrigeren en tekortkomingen goed te maken, of datgene wat men mogelijk heeft gemist. Elk van deze bijzondere gelegenheden omvat een vorm van aanbidding waardoor de dienaren dichter bij Allah kunnen komen, en een vorm van zegen waardoor Allah Zijn gunst en barmhartigheid schenkt aan wie Hij wil. De gelukkige is degene die het meeste haalt uit deze bijzondere maanden, dagen en uren en in deze tijden dichter bij zijn Heer komt door daden van aanbidding; hij zal zeer waarschijnlijk geraakt worden door de zegen van Allah en zal de vreugde voelen van het weten dat hij veilig is voor de vlammen van de Hel. (Ibn Rajab, al-Latā’if, p. 8)

De moslim moet de waarde van zijn leven begrijpen, zijn aanbidding van Allah vermeerderen en volharden in het verrichten van goede daden tot het moment van de dood. Allah (ﷻ) zegt (interpretatie van de betekenis):

“En aanbid jouw Heer totdat de zekerheid tot jou komt.”

[al-Hijr 15:99]

De uitleggers zeiden: “De ‘zekerheid’ betekent de dood.”

De deugden van de eerste tien dagen van Dhu’l-Hijjah

Tot de bijzondere seizoenen van aanbidding behoren de eerste tien dagen van Dhu’l-Hijjah, die Allah boven alle andere dagen van het jaar heeft verkozen. Ibn ‘Abbās (moge Allah tevreden met hem en zijn vader zijn) verhaalde dat de Profeet ﷺ zei: “Er zijn geen dagen waarin rechtschapen daden geliefder zijn bij Allah dan deze tien dagen.” De mensen vroegen: “Zelfs niet de jihād omwille van Allah?” Hij zei: “Zelfs niet de jihād omwille van Allah, behalve in het geval van een man die eropuit trok en zichzelf en zijn bezit opofferde voor de zaak, en terugkeerde met niets.” (Overgeleverd door al-Bukhārī, 2/457).

Ibn ‘Abbās (moge Allah tevreden met hem en zijn vader zijn) verhaalde ook dat de Profeet ﷺ zei: “Er is geen daad kostbaarder bij Allah, noch groter in beloning, dan een goede daad die verricht wordt tijdens de tien dagen van het Offer.” Er werd gevraagd: “Zelfs niet de jihād omwille van Allah?” Hij zei: “Zelfs niet de jihād omwille van Allah, behalve in het geval van een man die eropuit trok en zichzelf en zijn bezit opofferde voor de zaak, en terugkeerde met niets.” (Overgeleverd door al-Dārimī, 1/357; de isnād is hasan zoals vermeld in al-Irwā’, 3/398).

Deze teksten en andere geven aan dat deze tien dagen beter zijn dan alle andere dagen van het jaar, zonder uitzondering, zelfs niet de laatste tien dagen van Ramadan. Maar de laatste tien nachten van Ramadan zijn beter, omdat zij Laylat al-Qadr (“de Nacht van de Beschikking”) bevatten, die beter is dan duizend maanden. Zo kunnen de verschillende overleveringen met elkaar verzoend worden. (Zie Tafsīr Ibn Kathīr, 5/412).

Redenen achter de deugden van de eerste tien dagen van Dhu’l-Hijjah

Weet, mijn broeder in de islam, dat de deugd van deze tien dagen op veel zaken berust:

1. Allah (ﷻ) zweert bij hen, en het zweren bij iets duidt op het belang en het grote nut ervan. Allah (ﷻ) zegt (interpretatie van de betekenis): “Bij de dageraad; bij de tien nachten.” [al-Fajr 89:1-2]. Ibn ‘Abbās, Ibn az-Zubayr, Mujāhid en anderen van de vroege en latere generaties zeiden dat dit verwijst naar de eerste tien dagen van Dhu’l-Hijjah. Ibn Kathīr zei: “Dit is de juiste mening.” (Tafsīr Ibn Kathīr, 8/413)
2. De Profeet ﷺ getuigde dat dit de beste dagen van deze wereld zijn, zoals we hierboven al hebben aangehaald uit authentieke ahādīth.
3. De Profeet ﷺ moedigde mensen aan om rechtschapen daden te verrichten vanwege de deugd van dit seizoen voor mensen over de hele wereld, en ook vanwege de deugd van de plaats: voor de hujjāj (pelgrims) naar het Heilige Huis van Allah.
4. De Profeet ﷺ beval ons om in deze tijd veel Tasbīh (“Subhān-Allāh”), Tahmīd (“Al-hamdu lillāh”) en Takbīr (“Allāhu akbar”) te zeggen. ‘Abdullāh ibn ‘Umar (moge Allah tevreden met hem en zijn vader zijn) verhaalde dat de Profeet ﷺ zei: “Er zijn geen dagen die groter zijn in de ogen van Allah en waarin rechtschapen daden geliefder zijn bij Hem dan deze tien dagen; zeg daarom in deze tijd veel Tahlīl (‘Lā ilāha ill-Allāh’), Takbīr en Tahmīd.” (Overgeleverd door Ahmad, 7/224; Ahmad Shākir verklaarde dat het sahīh is).
5. Deze tien dagen omvatten Yawm ‘Arafah (de Dag van ‘Arafah), waarop Allah Zijn Religie heeft vervolmaakt. Vasten op deze dag wist de zonden van twee jaren uit. Deze dagen omvatten ook Yawm an-Nahr (de Dag van het Offer), de grootste dag van het hele jaar en de grootste dag van de Hadj, die daden van aanbidding samenbrengt op een manier die geen enkele andere dag kent.
6. Deze tien dagen omvatten de dagen van het offer en van de Hadj.

Zaken om te vermijden in Dhu’l-Hijjah

Vraag: Wat moet de moslim vermijden tijdens deze tien dagen als hij een offer wil brengen?

De Sunnah geeft aan dat degene die een offer wil brengen, moet stoppen met het knippen van zijn haar en nagels en met het verwijderen van iets van zijn huid, vanaf het begin van de tien dagen tot nadat hij zijn offer heeft gebracht. Dit omdat de Profeet ﷺ zei: “Wanneer jullie de nieuwe maan van Dhu’l-Hijjah zien, en iemand van jullie wil een offer brengen, laat hem dan stoppen met het knippen van zijn haar en nagels totdat hij zijn offer heeft gebracht.” Volgens een andere overlevering zei hij: “Laat hem niets van zijn haar of huid verwijderen (letterlijk: aanraken).” (Overgeleverd door Muslim met vier isnāds, 13/146)

De instructie van de Profeet ﷺ maakt iets verplicht en zijn verbod maakt iets harām, volgens de sterkste mening, omdat deze bevelen en verboden onvoorwaardelijk en niet te ontwijken zijn. Als iemand echter één van deze zaken opzettelijk doet, dan moet hij Allah om vergeving vragen, maar hij hoeft geen (extra) offer te brengen als boetedoening; zijn offer is geldig. Wie iets moet verwijderen van haar, nagels, enz. omdat het hem schaadt, zoals een gebroken nagel of een wond op een plek waar haar zit, mag dat doen en daar is niets mis mee. De staat van ihrām is zo belangrijk dat het toegestaan is om het haar te knippen als het laten zitten schade zal veroorzaken. Er is niets mis met mannen of vrouwen die hun hoofd wassen tijdens de eerste tien dagen van Dhu’l-Hijjah, omdat de Profeet ﷺ alleen het knippen van het haar verbood, niet het wassen ervan.

De wijsheid achter dit verbod voor degene die een offer wil brengen om zijn haar enz. te knippen, is dat hij in bepaalde aspecten lijkt op degenen in ihrām in de verrichte rituelen, en dat hij dichter bij Allah komt door het offer te brengen. Daarom laat hij zijn haar en nagels met rust tot het moment dat hij zijn offer heeft gebracht, in de hoop dat Allah hem in zijn geheel zal redden van het Vuur. En Allah weet het het beste.

Als iemand zijn haar of nagels heeft geknipt tijdens de eerste tien dagen van Dhu’l-Hijjah omdat hij niet van plan was een offer te brengen, en hij besluit later, tijdens de tien dagen, alsnog een offer te brengen, dan moet hij vanaf het moment van die beslissing afzien van het knippen van haar en nagels.

Sommige vrouwen kunnen hun broers of zonen machtigen om namens hen het offer te verrichten, en knippen dan hun haar tijdens deze tien dagen. Dit is niet correct, omdat de regelgeving geldt voor degene die het offer brengt, ongeacht of hij (of zij) iemand anders machtigt om de daad feitelijk uit te voeren. Het verbod geldt niet voor de gemachtigde, maar alleen voor degene die het offer brengt, zoals blijkt uit de hadith. Degene die namens iemand anders offert, om welke reden dan ook, hoeft zich niet aan dit verbod te houden.

Dit verbod lijkt alleen van toepassing te zijn op degene die het offer brengt, niet op zijn vrouw en kinderen, tenzij één van hen zelf een offer brengt. De Profeet ﷺ placht immers te offeren “namens de familie van Muhammad”, maar er zijn geen overleveringen die vermelden dat hij hen in die tijd verbood hun haar of nagels te knippen.

Als iemand van plan was een offer te brengen en vervolgens besluit om Hadj te verrichten, dan moet hij zijn haar of nagels niet knippen als hij in ihrām wil treden, omdat de Sunnah is dat men het haar en de nagels alleen knipt wanneer dat nodig is. Maar als hij Tamattu’ verricht (waarbij hij ‘Umrah verricht, uit ihrām treedt en vervolgens opnieuw in ihrām treedt voor de Hadj), dan moet hij aan het einde van zijn ‘Umrah zijn haar korter maken, omdat dit onderdeel is van het ritueel.

De zaken die hierboven als verboden zijn beschreven voor degene die van plan is een offer te brengen, zijn vermeld in de aangehaalde hadith; het is hem niet verboden om parfum te dragen, echtelijke omgang te hebben, genaaide kleding te dragen, enz.

Wat te doen in Dhu’l-Hijjah

Wat betreft de vormen van aanbidding die in deze tien dagen verricht worden: men moet begrijpen dat deze dagen een عظيمة (grote) gunst van Allah zijn voor Zijn dienaar, die juist wordt gewaardeerd door de actief rechtschapenen. Het is de plicht van de moslim om deze gunst te waarderen en de gelegenheid optimaal te benutten door deze tien dagen te wijden aan meer aandacht voor het zich inspannen in aanbidding. Tot Zijn gunsten voor Zijn dienaren behoort dat Allah ons vele manieren heeft gegeven om goed te doen en Hem te aanbidden, zodat de moslim voortdurend actief en standvastig kan zijn in de aanbidding van zijn Heer.

Tot de goede daden die de moslim zou moeten nastreven tijdens de eerste tien dagen van Dhu’l-Hijjah behoren:

1. Vasten.

Het is Sunnah om te vasten op de negende dag van Dhu’l-Hijjah, omdat de Profeet ﷺ ons aanspoorde om in deze tijd goede daden te verrichten, en vasten is één van de beste daden. Allah heeft het vasten voor Zichzelf uitgekozen, zoals vermeld staat in de hadith qudsī: “Allah (ﷻ) zegt: ‘Alle daden van de zoon van Adam zijn voor hem, behalve het vasten; dat is voor Mij en Ik ben Degene Die hem ervoor zal belonen.’” (Overgeleverd door al-Bukhārī, 1805).

De Profeet ﷺ placht te vasten gedurende de eerste negen dagen van Dhu’l-Hijjah. Er werd overgeleverd van Hunaydah ibn Khālid, van zijn vrouw, dat één van de vrouwen van de Profeet ﷺ zei: De Profeet ﷺ placht te vasten gedurende de eerste negen dagen van Dhu’l-Hijjah, de dag van ‘Āshūrā’, en drie dagen van elke maand: de eerste maandag van de maand en twee donderdagen. Overgeleverd door an-Nasā’ī, 4/205 en door Abū Dāwūd; als sahīh geclassificeerd door al-Albānī in Sahīh Abī Dāwūd, 2/462.

2. Takbīr. Het is Sunnah om Takbīr (“Allāhu akbar”), Tahmīd (“Al-hamdu lillāh”), Tahlīl (“Lā ilāha ill-Allāh”) en Tasbīh (“Subhān Allāh”) te zeggen tijdens de eerste tien dagen van Dhu’l-Hijjah, en dit hardop te zeggen in de moskee, thuis, op straat en op elke plek waar het is toegestaan Allah te gedenken en Zijn Naam hardop te noemen, als aanbidding en als verkondiging van de grootsheid van Allah, Verheven is Hij.

Mannen dienen deze woorden hardop te zeggen, en vrouwen dienen ze zachtjes te zeggen.

Allah (ﷻ) zegt (interpretatie van de betekenis):

“Opdat zij getuige mogen zijn van zaken die voor hen van nut zijn, en de Naam van Allah gedenken op vastgestelde dagen over het vee dat Hij hun heeft voorzien (voor het offer)…”

[al-Hajj 22:28]

De meerderheid van de geleerden is het erover eens dat de “vastgestelde dagen” de eerste tien dagen van Dhu’l-Hijjah zijn, vanwege de woorden van Ibn ‘Abbās (moge Allah tevreden met hem en zijn vader zijn): “De ‘vastgestelde dagen’ zijn de eerste tien dagen (van Dhu’l-Hijjah).”

De Takbīr kan onder andere de woorden omvatten: “Allāhu akbar, Allāhu akbar, lā ilāha ill-Allāh; wa Allāhu akbar wa lillāhi’l-hamd (Allah is de Grootste, Allah is de Grootste, er is geen god behalve Allah; Allah is de Grootste en aan Allah behoort alle lof)”, evenals andere formuleringen.

Takbīr in deze tijd is een aspect van de Sunnah dat vergeten is geraakt, vooral in het begin van deze periode, zó dat men nauwelijks Takbīr hoort, behalve van enkelen. Deze Takbīr dient hardop uitgesproken te worden om de Sunnah te doen herleven en als herinnering voor de nalatigen. Er is authentiek bewijs dat Ibn ‘Umar en Abū Hurayrah (moge Allah tevreden met hen zijn) tijdens de eerste tien dagen van Dhu’l-Hijjah naar de markt gingen en Takbīr zeiden, waarna de mensen Takbīr zeiden wanneer zij hen hoorden. Het doel van het herinneren van de mensen aan Takbīr is dat ieder het individueel zegt, niet in koor, want daarvoor is geen basis in de Shari’ah.

Het doen herleven van aspecten van de Sunnah die vrijwel vergeten zijn, is een daad die een enorme beloning brengt, zoals blijkt uit de woorden van de Profeet ﷺ: “Wie een aspect van mijn Sunnah doet herleven dat na mijn dood vergeten is, krijgt een beloning gelijk aan die van de mensen die hem volgen, zonder dat dit iets afdoet aan hun beloning.” (Overgeleverd door at-Tirmidhī, 7/443; dit is een hasan hadith vanwege ondersteunende isnāds).

3. Het verrichten van Hadj en ‘Umrah. Eén van de beste daden die men in deze tien dagen kan verrichten is het verrichten van Hadj naar het Heilige Huis van Allah. Degene die Allah helpt om Hadj naar Zijn Huis te verrichten en alle rituelen correct uit te voeren, valt onder de woorden van de Profeet ﷺ: “Een aanvaarde Hadj heeft geen beloning minder dan het Paradijs.”

4. In het algemeen meer goede daden verrichten, omdat goede daden geliefd zijn bij Allah en een grote beloning van Hem brengen. Wie niet in staat is om Hadj te verrichten, dient zich in deze gezegende tijd bezig te houden met het aanbidden van Allah: het verrichten van het gebed (salāh), het lezen van de Qur’an, het gedenken van Allah, het verrichten van smeekbeden (du’ā), het geven van sadaqah, het eren van de ouders, het onderhouden van familiebanden, het gebieden van het goede en het verbieden van het slechte, en andere goede daden en vormen van aanbidding.

5. Het offer (udhiyah). Eén van de goede daden die iemand dichter bij Allah brengt in deze tien dagen is het brengen van een offer, door een dier van goede kwaliteit te kiezen en het vet te mesten, en geld uit te geven omwille van Allah. (Meer informatie volgt, in shā’ Allāh).

6. Oprecht berouw. Eén van de belangrijkste zaken om in deze tien dagen te doen is oprecht berouw tonen aan Allah en alle vormen van ongehoorzaamheid en zonde opgeven. Berouw betekent terugkeren naar Allah en afstand nemen van alle daden—openlijk en verborgen—die Hij afkeurt, uit spijt over wat voorbij is, het onmiddellijk laten, en vastbesloten zijn er nooit naar terug te keren, maar stevig vast te houden aan de Waarheid door te doen wat Allah liefheeft.

Als een moslim een zonde begaat, moet hij zich haasten om meteen berouw te tonen, zonder uitstel: ten eerste omdat hij niet weet wanneer hij zal sterven, en ten tweede omdat één slechte daad tot een andere leidt.

Berouw op bijzondere tijden is zeer belangrijk, omdat in de meeste gevallen de gedachten van mensen zich in zulke tijden richten op aanbidding en zij graag goed willen doen, wat ertoe leidt dat zij hun zonden herkennen en spijt voelen over het verleden. Berouw is op alle tijden verplicht, maar wanneer de moslim oprecht berouw combineert met goede daden tijdens de dagen met de meeste deugd, is dit een teken van succes, in shā’ Allāh. Allah (ﷻ) zegt (interpretatie van de betekenis): “Maar wie berouw toonde, geloofde en rechtschapen daden verrichtte, die zal behoren tot degenen die succesvol zijn.” [al-Qasas 28:67]

De moslim moet ervoor waken dat hij geen van deze belangrijke gelegenheden mist, want de tijd gaat snel voorbij. Laat hem zich voorbereiden door goede daden te verrichten die hem beloning brengen wanneer hij die het meest nodig heeft. Want hoeveel beloning hij ook vergaart, hij zal merken dat het minder is dan hij nodig heeft. Het moment van vertrek is nabij, de reis is beangstigend, illusies zijn wijdverspreid en de weg is lang; maar Allah is altijd Waakzaam, en tot Hem zullen wij terugkeren en rekenschap afleggen. Zoals de Qur’an zegt (interpretatie van de betekenis):

“Wie dan ook goed doet ter grootte van het gewicht van een atoom, zal het zien.

En wie dan ook kwaad doet ter grootte van het gewicht van een atoom, zal het zien.”

[az-Zalzalah 99:7-8]

Er is veel te winnen, dus benut de gelegenheid die deze onschatbare en onvervangbare tien dagen bieden. Haast je naar goede werken, voordat de dood toeslaat; voordat men spijt krijgt van nalatigheid en het niet handelen; voordat men vraagt om terug te keren naar een plaats waar geen smeekbeden verhoord zullen worden; voordat de dood tussen de hoopvolle en datgene waar hij op hoopt komt; voordat je in het graf gevangen raakt met je daden.

O jij wiens harde hart zo donker is als de nacht: is het niet tijd dat jouw hart gevuld wordt met licht en zacht wordt? Stel jezelf bloot aan de zachte bries van de barmhartigheid van jouw Heer in deze tien dagen; want Allah laat deze bries raken wie Hij wil, en wie erdoor geraakt wordt, zal gelukkig zijn op de Dag des Oordeels. Moge Allah zegenen onze Profeet Muhammad en al zijn Familie en Metgezellen.

En Allah weet het het beste.