Antwoord

Qiwaamah (de rol van het leidinggeven of het hoofd zijn van het huishouden) is één van de zaken die Allah (ﷻ) aan mannen heeft gegeven, met uitsluiting van vrouwen. Met qiwaamah wordt bedoeld dat mannen belast zijn met de taak om verantwoordelijk te zijn voor vrouwen, voor hen te zorgen, hen op de best mogelijke manier te begeleiden, en bevelen en verboden uit te vaardigen – zoals een heerser zorgt voor de mensen die onder zijn gezag staan.

Allah (ﷻ) zegt (interpretatie van de betekenis): “…maar de mannen hebben een graad (van verantwoordelijkheid) boven hen [vrouwen]…” [al-Baqarah 2:228] en: “Mannen zijn de beschermers en onderhouders van vrouwen, omdat Allah (ﷻ) de één boven de ander heeft doen uitblinken, en omdat zij (ter ondersteuning) uitgeven van hun middelen…” [an-Nisaa’ 4:34]

Ibn Kathier zei: “Dit betekent dat mannen de leiding hebben over vrouwen; zij besturen hen en disciplineren hen als zij verkeerd handelen.” Al-‘Allaamah Shaykh ash-Shanqeeti zei: “Dit duidt erop dat mannen beter zijn dan vrouwen, omdat het mannelijke eer en volmaaktheid is, terwijl het vrouwelijke van nature iets tekortkomt lichamelijk. Alle mensen zijn het hierover eens, omdat alle volkeren vrouwen de beste versieringen geven, en dat is alleen om dit natuurlijke tekort te compenseren…”

Zeldzame gevallen onder vrouwen zijn geen maatstaf, want de uitzondering verandert de regel niet.

Enkele redenen waarom mannen de rol van qiwaamah is gegeven, zijn:

1. Mannen zijn intelligenter en hebben een beter vermogen om onderscheid te maken tussen goed en kwaad. Al-Qurtubi zei: “Mannen hebben het voordeel dat zij wijzer zijn en beter in staat tot bestuur; daarom werd hun het recht van qiwaamah gegeven.”
2. De godsdienstbeleving van mannen is completer, omdat vrouwen menstrueren en bloedingen hebben na de bevalling, en in die tijden niet bidden of vasten – in tegenstelling tot mannen.
3. Het uitgeven van geld in liefdadigheid en aan het gezin is een plicht voor mannen, maar niet voor vrouwen.

Als een man dus weigert om voor zijn vrouw te zorgen (financieel te onderhouden), dan heeft zij het recht om ontbinding van het huwelijk te vragen door naar een Qaadi (shariarechter) te gaan.

Samenvattend: qiwaamah is alleen voor mannen, zoals duidelijk wordt gemaakt in de Koran. Als een vrouw uitgeeft aan haar man, zichzelf en haar kinderen, dan is dat een daad van goedheid van haar kant, zoals Allah (ﷻ), Verheven is Hij, zegt (interpretatie van de betekenis): “…maar als zij uit eigen welbehagen iets daarvan (van de mahr) aan jullie kwijtschelden, neem het dan en geniet ervan zonder vrees voor enige schade (aangezien Allah (ﷻ) het toegestaan heeft gemaakt).” [an-Nisaa’ 4:4] Qiwaamah is in alle gevallen voor mannen: men kan zich nauwelijks voorstellen dat een man bijvoorbeeld zijn vrouw om toestemming vraagt om naar buiten te gaan. En Allah weet het het beste.

Voor meer informatie over deze kwestie, zie: Ibn al-‘Arabi, Ahkaam al-Qur’aan, 1/531; Ahkaam al-Jassaas, 2/188; Tafseer al-Qurtubi, 2/169; Tafseer Ibn Kathier, 1/491; ash-Shanqeeti, Adwaa’ al-Bayaan, 1/136-137.