Antwoord

De eerste vraag kan vreemd en enigszins verrassend lijken voor toegewijde, praktiserende moslims. Hoe kan iets dat zo duidelijk één van de fundamenten van de islam is, een onderwerp van discussie en debat worden? Maar aangezien de vraag gesteld is, zullen wij – met de hulp van Allah – de principes en grondslagen uiteenzetten van het belang van de Sunnah, de verplichting om haar te volgen en de uitspraak betreffende degenen die haar verwerpen. Daarmee zullen wij ook de twijfelaars en de misleide groep weerleggen die zichzelf “Quraniyyeen” noemen (de Koran heeft niets met hen te maken!). In shaa Allah zal deze bespreking nuttig zijn voor iedereen die de waarheid van deze kwestie wil begrijpen.

Bewijs voor het belang van de Sunnah

(1) De Koran spreekt over het belang van de Sunnah, bijvoorbeeld:

(a) Allah (ﷻ) zegt (interpretatie van de betekenis): “Wie de Boodschapper gehoorzaamt, heeft inderdaad Allah gehoorzaamd …” [an-Nisaa’ 4:80]. Allah beschreef gehoorzaamheid aan de Profeet ﷺ als onderdeel van gehoorzaamheid aan Hem. Vervolgens legde Hij een verband tussen gehoorzaamheid aan Hem en gehoorzaamheid aan de Profeet ﷺ: “O jullie die geloven! Gehoorzaam Allah en gehoorzaam de Boodschapper …” [an-Nisaa’ 4:59]

(b) Allah (ﷻ) waarschuwt ons om niet tegen de Profeet ﷺ in te gaan, en stelt dat wie hem ongehoorzaam is, gedoemd is tot het eeuwige Hellevuur. Allah (ﷻ) zegt (interpretatie van de betekenis): “… En laat degenen die zich verzetten tegen het bevel van de Boodschapper oppassen, opdat hen geen fitnah (beproeving, rampspoed, enz.) treft of een pijnlijke bestraffing hen wordt aangedaan.” [an-Noer 24:63]

(c) Allah (ﷻ) heeft gehoorzaamheid aan Zijn Profeet tot een religieuze plicht gemaakt; weerstand bieden of ertegenin gaan is een teken van hypocrisie: “Maar nee, bij jouw Heer, zij zullen geen geloof hebben totdat zij jou [Mohammed] tot rechter maken in alle geschillen tussen hen, en vervolgens in zichzelf geen weerstand vinden tegen jouw beslissingen, en (die) volledig aanvaarden met volledige overgave.” [an-Nisaa’ 4:65]

(d) Allah (ﷻ) gebiedt Zijn dienaren om te reageren op Hem en Zijn Boodschapper: “O jullie die geloven! Geef gehoor aan Allah (door Hem te gehoorzamen) en (Zijn) Boodschapper wanneer hij jullie oproept tot datgene wat jullie leven geeft …” [al-Anfaal 8:24]

(e) Allah (ﷻ) gebiedt Zijn dienaren ook om alle geschillen naar Hem terug te verwijzen: “… En als jullie over iets van mening verschillen, verwijs het dan naar Allah en Zijn Boodschapper …” [an-Nisaa’ 4:59]

(2) De Sunnah zelf wijst op het belang van de Sunnah. Bijvoorbeeld:

(a) At-Tirmidhi rapporteerde van Aboe Raafi’ en anderen dat de Profeet ﷺ zei: “Ik wil niet één van jullie zien achteroverleunend op zijn bank, en wanneer hij hoort van mijn bevelen of verboden, zegt: ‘Ik accepteer het niet; wij hebben niets dergelijks gevonden in het Boek van Allah.’” Aboe ‘Eesaa zei: Dit is een sahieh hasan hadith. (Zie Sunan at-Tirmidhi, editie van Shaakir, nr. 2663).

Al-’Irbaad ibn Saariyah, moge Allah tevreden met hem zijn, rapporteerde dat de Profeet ﷺ zei: “Zou één van jullie denken, achteroverleunend op zijn bank, dat Allah alleen in de Koran zou beschrijven wat verboden is? Ik zeg jullie, bij Allah, dat ik heb gewaarschuwd en bevolen en verboden zaken die even belangrijk zijn als wat in de Koran staat, zo niet belangrijker.” (Overgeleverd door Aboe Dawood, Kitaab al-Khiraaj wa’l-imaarah wa’l-fay’).

(b) Aboe Dawood rapporteerde ook van al-’Irbaad ibn Saariyah, moge Allah tevreden met hem zijn, dat “de Boodschapper van Allah ﷺ ons op een dag in het gebed voorging, daarna draaide hij zich naar ons toe en vermaande ons krachtig … (hij zei): ‘Houd vast aan mijn sunnah (wijze) en de wijze van de rechtgeleide khaliefen na mij; houd eraan vast en bijt je eraan vast.’” (Sahieh Abi Dawood, Kitaab as-Sunnah).

(3) De consensus van de geleerden (ijmaa’) die het belang van de Sunnah bevestigt.

Ash-Shaafi’i, moge Allah hem genadig zijn, zei: “Ik ken niemand onder de Sahaabah en Taabi’een die een overlevering van de Boodschapper van Allah ﷺ heeft doorgegeven zonder die te accepteren, eraan vast te houden en te bevestigen dat dit sunnah was. Degenen die na de Taabi’een kwamen, en degenen die wij hebben ontmoet, deden hetzelfde: zij accepteerden allemaal de overleveringen en beschouwden ze als sunnah, zij prezen degenen die ze volgden en bekritiseerden degenen die ertegenin gingen. Wie van dit pad afweek, zou door ons beschouwd worden als iemand die is afgeweken van de weg van de Metgezellen van de Profeet ﷺ en de geleerden die hen volgden, en zou beschouwd worden als één van de onwetenden.”

(4) Het gezonde verstand wijst op het belang van de Sunnah.

Het feit dat de Profeet ﷺ de Boodschapper van Allah is, betekent dat wij alles moeten geloven wat hij heeft gezegd en elk bevel moeten gehoorzamen dat hij heeft gegeven. Het spreekt voor zich dat hij ons zaken heeft verteld en instructies heeft gegeven naast wat in de Koran staat. Het is zinloos om een onderscheid te maken tussen de Sunnah en de Koran als het gaat om het eraan vasthouden en erop reageren. Het is verplicht te geloven in wat hij ons heeft verteld en zijn instructies te gehoorzamen.

De uitspraak over degenen die het belang van de Sunnah ontkennen, is dat zij kaafirs zijn, omdat zij een bekend en onmiskenbaar onderdeel van de religie ontkennen en verwerpen.

Wat betreft je tweede vraag, of een moslim verplicht is een bepaalde madhhab te volgen: het antwoord is dat hij dat niet hoeft. Voor de gemiddelde moslim is zijn madhhab die van zijn mufti of de geleerde die hij raadpleegt voor religieuze oordelen; hij moet, wanneer nodig, vrome geleerden die hij vertrouwt om meningen vragen. Als iemand voldoende kennis heeft om te onderscheiden welk bewijs en welke mening sterker is, dan moet hij de geleerde mening volgen die de sterkste onderbouwing heeft uit de Koran en Sunnah. Het is toegestaan voor een moslim om één van de vier bekende madhhabs te volgen, op voorwaarde dat hij begrijpt dat de waarheid in een bepaalde kwestie bij een andere madhhab kan liggen; in dat geval moet hij de mening van zijn eigen madhhab negeren en de waarheid volgen. Het doel van de moslim is de waarheid te volgen die in overeenstemming is met de Koran en Sunnah. De madhhabs van fiqh zijn slechts een middel om ahkaam (regels) te bereiken die gebaseerd zijn op de Koran en Sunnah; zij zijn niet de Koran en Sunnah.

Wij vragen Allah (ﷻ) ons de waarheid te tonen en ons te helpen haar te volgen, en ons de valsheid te tonen en ons te helpen haar te vermijden. Moge Allah onze Profeet Mohammed ﷺ zegenen.