Antwoord

Het antwoord hangt af van de aard van de belangen van de betrokkenen. Als de situatie zodanig is dat, wanneer hij hen informeert over wat hij ooit over hen heeft gezegd, dit waarschijnlijk hun boosheid niet zal vergroten, dan dient hij dat te doen en hun vergeving te vragen. Hij kan hun dan — in algemene bewoordingen en zonder details te noemen — zeggen dat hij hen in het verleden onrecht heeft aangedaan door zulke gevoelens over hen te uiten die niet juist en rechtvaardig waren, en dat hij nu berouw heeft getoond en hun vergeving vraagt.

Maar als de situatie het tegenovergestelde is, dat wil zeggen: als men vreest dat, wanneer hij hen vertelt over de eerdere roddel of laster, zij — en in de meeste gevallen is dat het meest waarschijnlijk — boos op hem zullen worden, of niet tevreden zullen zijn met algemene bewoordingen, maar juist alle details zullen willen weten, wat hen zeker tot boosheid zal aanzetten; dan is het in zo’n geval niet verplicht voor hem om hen op de hoogte te brengen en hun vergeving te vragen. Want de sharia (islamitische wet) beveelt niet aan om het leed te vermeerderen. En iemand die in een goede stemming is, informeren over zaken die gevoelens van verdriet of woede oproepen, is iets dat ingaat tegen het doel van de sharia, die het verspreiden van vreugde en broederschap voorschrijft. Sterker nog: soms kan zo’n handeling vijandschap doen ontstaan waar liefde was. In zulke situaties is het voldoende om op de volgende manier berouw te tonen.

Wek in jezelf het gevoel van spijt op, en vraag Allah om vergeving, samen met de overtuiging dat het een afschuwelijke en verboden zaak was waarin hij zich had begeven. Probeer goed te maken wat hij eerder tegenover anderen heeft gezegd door te ontkennen dat de zaken en eigenschappen die hij hun had toegeschreven in hen aanwezig zijn, en de betrokken persoon of personen vrij te pleiten. Volg dit op door goede eigenschappen te noemen en te bevestigen van degenen over wie hij kwaad heeft gesproken, in aanwezigheid van dezelfde mensen in wiens gezelschap hij hen had belasterd. Verdedig de mensen die hij belasterd heeft wanneer zij in zijn aanwezigheid belasterd worden. Smeek Allah in het verborgene om de zonden en tekortkomingen te vergeven van degenen die hij onrecht heeft aangedaan. (Zie Madarij Al-Salikin en Al-Mughni met verklarende aantekeningen voor verdere toelichting.)

Je moet opmerken, beste moslimbroeder of moslimzuster, dat er een verschil is tussen de materiële rechten van mensen en de niet-materiële rechten, en tussen roddel en laster. Wanneer materiële rechten aan mensen worden teruggegeven, worden zij benut en veroorzaken zij een toename van vreugde; daarom mogen zij niet onder het matras worden gestopt. Terwijl niet-materiële rechten, zoals die betreffende de eer van een man, wanneer zij aan mensen worden teruggegeven, alleen maar een toename van verdriet kunnen veroorzaken.

En Allah weet het het beste.