Antwoord

Er zijn voorwaarden verbonden aan het verrichten van ijtihad. Niet ieder individu heeft het recht om fatwa’s uit te vaardigen en uitspraken te doen over zaken, tenzij hij kennis heeft en daarvoor gekwalificeerd is. Hij moet in staat zijn om het daleel te kennen; de bewoordingen en de ogenschijnlijke betekenis van de teksten; wat sahih (authentiek) is en wat da‘if (zwak) is; an-naasikh wa’l-mansookh (wat abrogeert en wat geabrogeerd is); de bewoordingen en interpretatie van teksten; wat specifiek in toepassing is en wat algemeen is; wat beknopt is vermeld en wat in detail is genoemd. Dit vereist langdurige ervaring en oefening, kennis van de verschillende takken van fiqh en waar men informatie moet zoeken; kennis van de meningen van de ‘ulamaa’ en fuqahaa’, en het memoriseren of kennen van de teksten.

Zonder twijfel is het uitvaardigen van fatwa’s zonder daarvoor gekwalificeerd te zijn een zware zonde, en betekent het dat men spreekt zonder kennis. Allah (ﷻ) heeft ons daarvoor gewaarschuwd, toen Hij zei (interpretatie van de betekenis):

“En zeg niet over datgene wat jullie tongen valselijk voortbrengen: ‘Dit is toegestaan en dit is verboden’, om zo leugens tegen Allah te verzinnen. Voorwaar, degenen die leugens tegen Allah verzinnen zullen nooit slagen.”

[an-Nahl 16:116]

In een hadith: “Wie een fatwa krijgt zonder bewijs, zijn zonde zal terugkeren op degene die hem de fatwa gaf.”

(Sahih; overgeleverd door Imam Ahmad, 2/321). De student van kennis moet zich niet haasten om fatwa’s uit te vaardigen of om over een kwestie te spreken totdat hij de bron en het daleel heeft gevonden voor wat hij zegt, en wie er eerder over heeft gesproken. Als hij niet gekwalificeerd is om de kwestie te behandelen, dan moet hij het doorverwijzen naar iemand die beter in staat is om het te behandelen. En hij moet zich beperken tot datgene wat hij weet, en doorgaan met leren en studeren totdat hij gekwalificeerd is om ijtihad te verrichten. En Allah is de Leidsman naar het Rechte Pad.