Antwoord

Wat is Zamzam?

Zamzam is de naam van een beroemde bron in al-Masjid al-Haram (de Heilige Moskee in Makkah), op achtendertig el afstand van de Ka‘bah. Het is de bron van Isma‘il, de zoon van Ibrahim ﷺ, waarmee Allah de dorst van Isma‘il lestte toen hij nog een baby was. Zijn moeder zocht water voor hem, maar kon niets vinden. Zij klom naar de top van as-Safa, smeekte Allah om hulp en om water voor Isma‘il, daarna klom zij naar de top van al-Marwah en deed hetzelfde. Allah zond Jibril, en hij sloeg met zijn hielen op de aarde, waarna water tevoorschijn kwam.

Deugden van het drinken van Zamzam-water

De geleerden (moge Allah hen genadig zijn) zijn het erover eens dat het aanbevolen is, met name voor pelgrims tijdens de Hadj en ‘Umrah en in het algemeen voor alle moslims, om Zamzam-water te drinken, vanwege de authentieke hadith waarin is overgeleverd dat de Profeet ﷺ Zamzam-water dronk. (Al-Bukhari, 3/492)

Volgens de hadith van Abu Dharr (moge Allah tevreden met hem zijn) zei de Profeet ﷺ over het water van Zamzam: “Het is een zegening en het is voedsel dat verzadigt.” (Overgeleverd door Muslim, 4/1922). Al-Tayalisi (61) voegde in een versie die hij overleverde toe: “en een genezing voor de zieken.” Dat wil zeggen: het drinken van Zamzam-water maakt dat iemand geen voedsel nodig heeft en het geneest zijn ziekte — maar dit is wanneer hij het drinkt met iman en oprechtheid, zoals blijkt uit de hadith van Abu Dharr al-Ghifari die een maand in Makkah verbleef zonder enige voeding behalve Zamzam-water.

Al-‘Abbas ibn ‘Abd al-Muttalib (moge Allah tevreden met hem zijn) zei: “De mensen wedijverden om Zamzam in de tijd van de Jahiliyyah. Mensen die kinderen hadden, brachten hen en gaven hun te drinken, en dit was hun ochtendvoedsel. Wij plachten te denken dat het een hulp was voor mensen die kinderen hadden.” Al-‘Abbas zei: “In de Jahiliyyah stond Zamzam bekend als Shaba‘ah (verzadiging).”

Al-‘Allamah al-Abbi (moge Allah hem genadig zijn) zei:

“(Het water) is voor welk doel het ook gedronken wordt, en Allah maakte het tot voedsel en drank voor Isma‘il en zijn moeder Hajar.”

Al-‘Allamah al-Abbi

Ibn al-Mubarak ging Zamzam binnen en zei: “O Allah, Ibn al-Mu’ammal heeft mij verteld, van Abu’l-Zubayr, van Jabir, dat de Boodschapper van Allah ﷺ zei: ‘Het water van Zamzam is voor welk doel het ook gedronken wordt.’ O Allah, ik drink het om mijn dorst te lessen op de Dag der Opstanding.”

De twee engelen wasten het hart van de Profeet ﷺ toen hij een kind was, nadat zij het eruit hadden gehaald, en daarna plaatsten zij het terug. Al-Hafiz al-‘Iraqi (moge Allah hem genadig zijn) zei: “De reden dat de borst van de Profeet met Zamzam-water werd gewassen, was om hem sterker te maken zodat hij het koninkrijk van de hemelen en de aarde, en het Paradijs en de Hel kon zien; want één van de bijzondere eigenschappen van Zamzam is dat het het hart versterkt en de ziel tot rust brengt.” Het verslag dat de borst van de Profeet ﷺ met Zamzam-water werd gewassen, is bevestigd in de hadith van Abu Dharr (moge Allah tevreden met hem zijn), die overleverde dat de Profeet ﷺ zei: “Mijn dak werd geopend terwijl ik in Makkah was, en Jibril ﷺ daalde neer en opende mijn borst, daarna waste hij die met Zamzam-water. Vervolgens bracht hij een gouden schaal vol wijsheid en geloof, goot die in mijn borst en sloot die weer. Daarna nam hij mij bij de hand en steeg met mij op naar de eerste hemel.” (Overgeleverd door al-Bukhari, 3/429)

Hoe Zamzam-water te drinken

Het is sunnah om Zamzam-water tot verzadiging te drinken en de dorst volledig te lessen.

De fuqaha’ hebben de aanbevolen etiquette genoemd bij het drinken van Zamzam-water, zoals: je naar de Ka‘bah richten, Bismillah zeggen, drie keer pauzeren om adem te halen, je buik vol drinken, Allah prijzen nadat je klaar bent, en zittend drinken, zoals men ook behoort te doen bij het drinken van andere dranken.

Wat betreft de hadith van Ibn ‘Abbas (moge Allah tevreden met hem zijn), die zei: “Ik gaf de Profeet ﷺ Zamzam-water te drinken terwijl hij stond,” (overgeleverd door al-Bukhari, 3/492), dit wordt opgevat als bewijs dat staand drinken toegestaan is, en dat de afkeuring daarvan begrepen wordt als: het is makruh.

De geleerden hebben ook aanbevolen dat degene die Zamzam-water drinkt, er wat van over zijn hoofd, gezicht en borst sprenkelt, veel du‘a doet tijdens het drinken, en het drinkt met een doel dat hem in deze wereld of in het Hiernamaals zal baten, vanwege de hadith waarin de Profeet ﷺ zei: “Het water van Zamzam is voor welk doel het ook gedronken wordt.” (Overgeleverd door Ibn Majah, 2/1018; zie Al-Maqasid al-Hasanah van al-Sakhawi, p. 359)

Wanneer Ibn ‘Abbas (moge Allah tevreden met hem zijn) van het water van Zamzam dronk, zei hij: “O Allah, ik vraag U om nuttige kennis, ruime voorziening en genezing van elke ziekte.”

Al-Daynuri overleverde dat al-Humaydi zei: “Wij waren bij Sufyan ibn ‘Uyaynah, en hij vertelde ons de hadith dat het water van Zamzam gedronken wordt voor welk doel het ook gedronken wordt. Een man stond op en verliet de bijeenkomst, daarna kwam hij terug en zei: ‘O Abu Muhammad, is de hadith die je ons vertelde over het water van Zamzam sahih?’ Hij zei: ‘Ja.’ De man zei: ‘Zojuist heb ik een emmer Zamzam gedronken zodat jij mij honderd hadiths zou vertellen.’ Sufyan zei: ‘Ga zitten,’ en hij ging zitten, en hij vertelde hem honderd hadiths.”

Mag je Zamzam-water meenemen naar je land?

Sommige juristen hebben aanbevolen dat mensen wat Zamzam-water meenemen naar hun landen, omdat het een genezing is voor wie genezing zoekt. ‘Aishah (moge Allah tevreden met haar zijn) overleverde dat zij Zamzam-water in flessen mee naar huis nam en zei: “De Boodschapper van Allah ﷺ nam er ook van mee, en hij placht het over de zieken te gieten en het hun te geven om te drinken.” (Overgeleverd door al-Tirmidhi, 4/37)

De juristen zijn het erover eens dat het toegestaan is om Zamzam-water te gebruiken om jezelf te reinigen, maar zij adviseerden dat het niet gebruikt moet worden voor ongepaste doeleinden, zoals het verwijderen van najasah en dergelijke.

Al-‘Allamah al-Bahuti (moge Allah hem genadig zijn) zei in zijn boek Kashshaf al-Qina‘:

“Alleen dit (het gebruiken van Zamzam-water om najasah te verwijderen) wordt als makruh beschouwd, uit eerbied, maar het is niet makruh om het te gebruiken om jezelf te reinigen, omdat ‘Ali zei: ‘De Boodschapper van Allah ﷺ vertrok (van Muzdalifah) en vroeg om een emmer Zamzam-water. Hij dronk ervan, en verrichtte daarna wudu.’ (Overgeleverd door ‘Abd-Allah ibn Ahmad met een sahih isnad).”

Al-Bahuti, Kashshaf al-Qina‘ (zie ook: Nayl al-Awtar, Kitab al-Taharah, Bab Tahuriyyat al-Bahr)

Al-Hafiz al-Sakhawi (moge Allah hem genadig zijn) zei in Al-Maqasid al-Hasanah:

“Sommigen zeiden dat de deugd (van Zamzam-water) alleen blijft zolang het op zijn plaats (van oorsprong) is, en dat wanneer het wordt meegenomen, het verandert. Dit is een idee zonder basis. De Profeet ﷺ schreef aan Suhayl ibn ‘Amr: ‘Als mijn brief jou ’s nachts bereikt, wacht dan niet tot de ochtend, en als hij jou overdag bereikt, wacht dan niet tot de avond, om mij wat Zamzam-water te sturen.’ Hij stuurde hem twee gevulde vaten, terwijl hij toen in Madinah was, vóór de Verovering van Makkah. Deze hadith is hasan vanwege ondersteunend bewijs. ‘Aishah placht ook Zamzam-water mee te nemen, en zij overleverde dat de Profeet ﷺ dit ook deed; hij droeg het in kleine vaten en emmers, en goot het over de zieken en gaf het hun te drinken.

Al-Hafiz al-Sakhawi, Al-Maqasid al-Hasanah

Wanneer een gast Ibn ‘Abbas bezocht, eerde hij hem door hem Zamzam te laten drinken. ‘Ata werd gevraagd over het meenemen van Zamzam-water, en hij zei: “De Profeet ﷺ, al-Hasan en al-Husayn namen het allemaal met zich mee.”

En Allah weet het het beste.